Wanneer gaat een bank nou failliet?

Momenteel staan de kranten dagelijks vol met artikelen over de problematiek rond banken in Griekenland en Spanje, maar ook in de rest van Europa staan weer (of: nog steeds) veel banken op de rand van de afgrond. De vraag is nu: wanneer is een bank nou echt failliet? Kan een bank niet gewoon extra geld creëren uit het niets? Waarom gaat een bank überhaupt failliet? En, hoe staat het er met de Nederlandse banken voor?

Wat betekent failliet
We zullen eerst eens moeten kijken wat “failliet” of “bankroet” nou betekent. Een faillissement wordt uitgesproken wanneer schuldeisers beslag leggen op het gehele vermogen van een persoon, organisatie, bedrijf of land. Dit is vaak het logische gevolg van een situatie waarin er niet meer aan de betalingsverplichtingen voldaan kan worden. Oftewel: de schuldenaar is insolvent geworden; er is geen solvabiliteit meer.

Particulier faillissement
Bij een particulier is de situatie snel duidelijk: zodra iemand zijn rekeningen niet meer voldoet, zal de schuldeiser naar een incassobureau en uiteindelijk naar een gerechtsdeurwaarder stappen om zijn geld te innen. De deurwaarder zal beslag leggen op de tegoeden op de bankrekeningen en zal b.v. de auto, de televisie en het bankstel veilen om de schuld af te lossen. Zodra ook het servies verkocht is, en er toch nog meer schulden opduiken, zal deze persoon failliet verklaard worden. De schulden zijn op dat moment groter geworden dan het resterende vermogen (geld, inboedel, auto, overigen eigendommen). Deze persoon verliest al zijn bezittingen en de schuldsanering volgt.

Een bedrijf failliet
Bij een bedrijf is het al een stapje complexer. Op de balans van een bedrijf bevinden zich aan de ene kant van de schaal de banktegoeden, deposito’s, het bedrijfsgebouw (indien gekocht), de machines, de auto’s, de voorraden, het meubilair, maar ook evt. beleggingen en de vorderingen op b.v. klanten (die op rekening gekocht hebben). Dit wordt tezamen de activa genoemd.

Aan de andere kant van de schaal staan de passiva. De passiva bestaan enerzijds uit schulden, voornamelijk aan banken en leveranciers, maar ook aan evt. investeerders. Bij een gezond bedrijf zijn de schulden lager dan het totaal aan bezittingen+vorderingen. Deze overwaarde aan bezittingen wordt het “eigen vermogen” genoemd. Des te hoger de schulden, des te kleiner het eigen vermogen. Des te gezonder een bedrijf, des te groter het eigen vermogen en des te kleiner de schulden. Een bedrijf kan overigens een eigen vermogen hebben dat even groot is als het totaal aan bezittingen en vorderingen. Dan heeft een bedrijf nul schulden.

Een bank failliet
En dan nu de banken. Bij de banken wordt het nog weer wat lastiger. Aan de activa-kant bevinden zich niet alleen de normale zaken zoals de kantoorpanden, auto’s, inboedel, geld, beleggingen, maar ook de vorderingen op klanten in de vorm van hypotheken, consumptieve leningen aan particulieren en zakelijke leningen. Oftewel, geld dat banken uitlenen aan klanten, wordt gezien als een vordering op die klanten.

Aan de passiva-kant bevinden zich de schulden (het vreemd vermogen) en het eigen vermogen. Onder de schulden worden bij banken ook de spaartegoeden, positieve rekeningsaldi en bankdeposito’s geteld. Als je als particulier geld op je bankrekening stort, dan leen je dat geld eigenlijk aan de bank. Des te meer je op je rekening zet, des te groter wordt de schuld van de bank aan jou. De bank gebruikt dat geleende geld om het weer aan anderen uit te lenen in de vorm van hypotheken, kredieten of door het te investeren in aandelen, of staats- of bedrijfsobligaties. Ook kan ervoor gekozen worden het aan andere banken uit te lenen, of om er (gevaarlijke) derivaten mee te kopen. De rekeninghouder geeft het geld “in vertrouwen” aan de bank, waar het onder de post “toevertrouwde middelen” op de balans geplaatst wordt (passiva-zijde dus).

Wilt u een rekening openen bij een veilige bank buiten de Eurozone?
Realiteitsblog heeft een uitgebreide analyse gemaakt en de perfecte bank voor u gevonden. Bestel het informatiepakket en u kunt direct aan de slag.
 

Wanneer wordt een bank insolvent
En nu komen we bij de kern van de zaak. Voor we het over faillissementen gaan hebben, moeten we dus eerst kijken naar het punt waarop een bank insolvent wordt. Net als bij bedrijven is dat eigenlijk simpel: zodra een bank meer schulden heeft dan het aan eigendommen en vorderingen heeft, is een bank insolvent. Het eigen vermogen wordt in dat geval negatief.

Ook kan je naar de hefboomratio kijken. Die geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen (de schulden) aan. Deze ratio wordt hoger en hoger naarmate een bank richting bankroet gaat. Een ratio boven de 20 geeft aan dat een bank zich in de gevarenzone begeeft. Zodra het eigen vermogen richting de nul gaat, kan de ratio zich richting het oneindige bewegen. Boven de 30 wordt als zeer kritiek ervaren.

Zodra een bank insolvent wordt, hoeft een bank nog niet direct failliet te gaan. Maar zodra de schuldeisers hun geld opvragen, zal de bank in gebreke blijven, en dan volgt snel een faillissementsprocedure. Tot op heden is de praktijk dat banken veelal gered worden, waarbij miljarden aan burgergeld verdwijnen.

Voorbeeld: Dexia
Laten we de Dexia bank maar eens als voorbeeld nemen.. Eind 2010 was de balans van Dexia als volgt:
Schulden 556,0 miljard euro
Eigen vermogen 10,7 miljard euro

Dexia had eind 2010 een hefboomratio van 51,9. Oftewel de schulden zijn 52x zo groot als het eigen vermogen. Omgekeerd is het eigen vermogen even groot (klein) als 1,9% van de schulden. Deze twee indicatoren zijn zeer simpel uit te rekenen door een jaarverslag op te vragen, daarin naar de jaarbalans te bladeren en vervolgens het eigen vermogen op te zoeken en het totaal aan schulden, het vreemd vermogen. Die deel je op elkaar en je hebt je ratio’s.

Je deelt 556 miljard door 10,7 miljard en je hebt de ratio van 51,9. Of je deelt de 10,7 miljoen euro door 556 miljoen euro, en je komt aan je 0,019, oftewel 1,9%. Iets kort door de bocht kan je nu stellen dat zodra er aan de activa-zijde (dus bezittingen, hypotheken, kredieten) onverwachte verliezen optreden van meer dan 1,9% (t.o.v. de schulden) de bank insolvent wordt.

Waarom dreigde Dexia om te vallen?
Dexia is meerdere malen gered van de ondergang en nog steeds wankelt de bank en dreigt België mee te nemen in haar val. Dexia had een zeer laag eigen vermogen, maar had tegelijkertijd veel kredieten uitstaan aan landen, bedrijven en particulieren waarvan Dexia had kunnen weten dat ze niet kredietwaardig waren. Tja, hoge rentes vangen op riskante kredieten blijft aanlokkelijk, zeker als je weet dat je toch gered wordt als het misgaat. Staatsobligaties van PIIGS-landen, hypotheken in de VS, kredieten aan Griekse en Spaanse bedrijven, het was een gifbelt vol met “toxic loans” aan de activa-zijde bij Dexia. Toen de afschrijvingen op deze kredieten de 10,7 miljard overstegen, werd het eigen vermogen van Dexia negatief; de bank werd insolvent en stond op het punt van omvallen. België en Frankrijk hebben de bank gered, waarbij België overigens zeer slecht onderhandeld heeft (vooral de Franse tak had de hoogste schulden en problemen). België heeft met Dexia nog steeds een serieus probleem dat nog lang niet opgelost is.

Eigen vermogen: de buffer van de bank bij verliezen
Het Eigen Vermogen van een bank is dus te zien als een buffer waarmee problemen op de korte termijn opgevangen kunnen worden. Het gaat dan om problemen aan de activa-zijde, dus om hypotheken die minder waard worden, of om beleggingen die fout aflopen, of om zakelijke kredieten die afgeschreven moeten worden.

Er is bij banken tevens een andere buffer nodig, een geldbuffer voor situaties waarin teveel schuldeisers hun geld terugvragen. Deze geldbuffer staat aan de activa-zijde en het is belangrijk dat deze posten snel te liquideren zijn om aan schuldeisers uit te betalen. Geld op de rekening van b.v. de ECB is het meest liquide, maar beleggingen in aandelen kunnen in noodgevallen ook (desnoods met verlies) geliquideerd worden.

De val van de DSB was voornamelijk aan deze te kleine geldbuffer te wijten. Ook was een belangrijke factor dat 90% van de schulden van DSB bestonden uit toevertrouwde middelen (banksaldi), die dus direct opeisbaar waren. DSB was niet opgewassen tegen zelfs een minimale bankrun van 300 miljoen euro. In een volgend artikel zal ik ingaan op de bankrunresistentie van banken.

Gezondheid Nederlandse banken
Maar hoe zit het dan met de eigen vermogen-buffers van de Nederlandse banken, anno 2012. Nou, het heeft me wat tijd gekost, maar ik heb de getallen op een rijtje gekregen en die getallen beloven weinig goeds. Houd je vast:

Drie Nederlandse banken hebben een hefboomratio die slechter is dan die van de DSB en die van de Lehman Brothers! Oftewel hun buffer om verliezen op hypotheken of andere kredieten op te vangen is nihil.

Dexia had eind 2010 een hefboomratio van 52,8 (balans eind 2010, *gered 2011)
SNS had eind 2011 een hefboomratio van 41,8 (balans eind 2011)
ASN 40,2 (balans eind 2011)
ABN Amro 33,1 (balans eind 2011, gered 2008)
DSB 31,7 (balans eind 2008, *failliet 2009)
Lehman Brothers 30,4 (balans eind 2007, *failliet 2008)
ING 24,4 (balans eind 2011)
Bankia 18,7 (balans maart 2011, *gered juni 2012)
Rabobank 16,8 (balans eind 2011)
Friesland Bank 12,2 (balans eind 2010, *opgeheven 2012)
Van Lanschot Bankiers 11,7 (balans eind 2011)
Triodos 8,5 (balans eind 2011)

Van de eerste zes banken stond Lehman Brothers er dus het beste (!) voor.

Wat betekent dit concreet? Bij verliezen van 2,5% op het geheel aan hypotheken, beleggingen en kredieten, wordt het eigen vermogen negatief bij zowel de ASN als de SNS. ABN Amro en DSB hebben (resp. hadden) een verliespost van een half procentje meer nodig om insolvent te worden. Bij 3% is bij hen de limiet bereikt. ING zwicht zodra er 4% afgeschreven moet worden op hun activa. De Rabobank heeft een wat sterker fundament, maar valt desalnietemin om bij een schok van 6%. Van Lanschot is nog een stap resistenter tegen onverwachte verliezen en heeft een klap van 8,5% nodig. De recent overgenomen Friesland Bank zat in dezelfde orde van grootte. De topper onder de Nederlandse banken, qua hefboomratio, is de Triodos bank. Deze bank kan verliezen tot 11,7% incasseren.

Bom voor de banken: Hypotheken
De Nederlandse hypotheekmarkt is een bom voor de banken. Vooral de aflossingsvrije hypotheken zijn zeer riskant. Jan met de pet kon jaar in jaar uit zijn hypotheek verhogen door zijn (gebakken lucht) overwaarde te benutten. Hij kocht daar keukens en auto’s van, waarvan de waarde snel verdampte (hoge afschrijving). Nu de huizenprijzen weer dalen en dat voorlopig nog zeker zullen blijven doen, komt deze Jan flink in de problemen. Een hypotheek van 250.000 terwijl het huis nog maar 200.000 waard is. Na executie blijft Jan met een schuld van ruim 100.000 euro zitten. Nadat Jan failliet verklaard is en hij de schuldsanering overleefd heeft, blijft de bank met de gebakken peren zitten. Die kan zomaar een ton afschrijven van de hypotheekkredieten. Het onderpand was blijkbaar toch niet zo waardevast als men had gedacht. Het is niet voor niets dat de politiek nu aanstuurt op het verplicht aflossen van hypotheken.

ABN Amro heeft bijvoorbeeld voor 155,2 miljard euro aan hypotheken uitstaan. Als de huizenprijzen met een klap zouden dalen, bijvoorbeeld 20% in een jaar, dan komt de bank, net als veel klanten “onder water” te staan. Andere banken en investeerders lenen dan liever geen geld meer aan ABN, omdat zij zien dat het onderpand (de huizen) van de kredieten t.w.v. 155,2 miljard niet veel soeps meer is. De rating van ABN zou dan direct omlaag gaan, en daarmee wordt de financieringskraan dichtgedraaid.

Daarnaast zullen veel huishoudens hun huis op een executieveiling moeten slijten omdat hun woning onvoldoende onderpand biedt voor de hypotheek. “Of je even 50.000 euro bij kunt storten”, is een tamelijk retorische vraag van de bank. Ook zal de stijgende werkloosheid de maandelijkse hypotheekrente- en aflossingsbetalingen flink in de weg gaan zitten. Na een reeks woningexecuties kan die 155,2 miljard ineens nog maar 140 miljard waard zijn. In dat geval zou de buffer van ABN (amper 12 miljard) te klein zijn om die klap op te vangen. Geld dat rekeninghouders middels hun positieve saldi in goed vertrouwen aan de bank geleend hadden, en dat de bank weer uitgeleend had aan andere hypotheekklanten, komt dan niet meer terug. In ieder geval niet op de korte termijn, maar waarschijnlijk nooit meer. Foetsie. Genoeg om de bank om te doen vallen. ING is wat dit betreft trouwens echt een zorgenkindje gezien de hoge blootstelling aan Amerikaanse subprime hypotheken en aan Spaanse hypotheken. Daarnaast is ING letterlijk too big to bail; de schuldenlast van ING bedraagt tweemaal het Nederlands BNP (1229 miljard euro).

Spaanse banken: huizenmarkt en bankruns
Hoe stond Bankia er een jaar geleden voor? Was er op de balans iets zichtbaar van de problemen met die bank? Uit de balans volgt een “relatief” lage hefboomratio van 18,7, ietsje slechter dan die van de Rabobank, maar een stuk beter dan die van de ING. Wat is er dan gebeurd dat Bankia inmiddels op ploffen staat? Aan de ene kant de problemen in de huizenmarkt in Spanje. De een na de andere projectontwikkelaar ging failliet na megalomane bouwprojecten. Zakelijke kredieten moesten dus afgeschreven worden, en dat werd totaal niet verwerkt in de balansen. Ook de niet voldoende afgewaardeerde hypotheken i.v.m. de nog steeds dalende huizenprijzen in Spanje waren funest. Veel Spaanse banken hebben hun onderpanden (de gehypothekeerde huizen) niet afgewaardeerd om zo de schone schijn op te houden of om hun naïviteit te demonstreren (“die prijzen gaan vanzelf wel weer omhoog, toch?”, of “die klanten vinden wel weer een baan om hun te hoge hypotheeklasten af te betalen”). Duidelijk is dat de banken niet eerlijk noch transparant zijn. Trots en de daaruit volgende ontkenning van de realiteit zouden in zuidelijke landen overigens ook een rol kunnen spelen.

Een tweede belangrijke oorzaak zijn de recente bankruns. In navolging van Griekenland trekken Spanjaarden en Spaanse bedrijven hun bankrekeningen leeg, met alle gevolgen van dien. Alleen in maart 2012 verdween al meer dan 60 miljard euro voorbij de landsgrenzen. Met een eigen vermogen vermogen van 13,9 miljard, een totaal aan schulden (vreemd vermogen) van 260,5 miljard, en 190 miljard aan leningen aan klanten (hypotheken, zakelijk en consumptief krediet), kan het dan zeer snel bergafwaarts gaan. Ik ben bang dat we gaan schrikken van de Target2-saldi, zodra die medio juni gepubliceerd worden. Die saldi geven aan hoeveel geld er uit PIIGS-landen verdwijnt naar veiliger geachte Eurolanden. In een volgend artikel ga ik verder in op bankrun-risico’s van banken.

Wanneer is een bank veilig?
Met de verder escalerende Eurocrisis (schuldencrisis) zou een hefboomratio van 2 a maximaal 5 een stuk meer vertrouwen wekken. Maarja, dan kunnen banken het geld niet laten rollen en zullen de aandeelhouders flinke verliezen voor de kiezen krijgen. De jaarwinsten zullen dan namelijk met vele tientallen procenten dalen. Hefboomratio’s boven de 10, waarbij een bedrijf dus een buffertje van maximaal 10% van de uitstaande schulden heeft, zijn in crisissituaties zeer gevaarlijk. Alleen Triodos mag zich, met haar hefboomratio van 8,5, dus een enigszins veilige bank noemen, relatief gezien. Een klein addertje onder het gras is dat Triodos (en gedeeltelijk ook ASN, en in mindere mate Van Lanschot) voor 87% afhankelijk is van banksaldi van haar klanten. Banksaldi waarvan je niet kunt garanderen dat de Euro’s er morgen nog staan.

Kan een bank niet gewoon geld bijdrukken?
Nee, helaas werkt dat niet op die manier. Fractioneel bankieren betekent dat een bank het geld dat haar toevertrouwd is (positieve saldi op bankrekeningen) voor b.v. 90% weer uit mag lenen. De kredietnemer betaalt daar b.v. een auto van. Vervolgens verschijnt dat geld weer op de bankrekening van de autoverkoper, die het dus impliciet weer aan de bank leent, en de bank ziet zijn kans schoon om 90% van dat geld weer aan iemand anders uit te lenen. En dat geld komt uiteindelijk weer op een bankrekening terecht. Banken creëren dus inderdaad wel (veel) geld, maar ze kunnen niet even wat geld bijdrukken om hun insolventie op te lossen. Indirect is het wel interessant voor banken om zoveel mogelijk uit te lenen, wetende dat het geld via via weer bij de bank terugkomt op een spaarrekening of zakelijke rekening, waardoor ze nog meer kunnen verdienen. Maar als er sprake is van een economische recessie gaat dat proces niet zo soepel uiteraard.


Zwitserse bankrekening openen?
Open een Zwitserse bankrekening voor slechts € 29,95 en u kunt direct aan de slag.
 
Waarom zijn de buffers van de banken zo klein? (toegevoegd maandag, 16:30)
De meeste banken maken jaar in jaar uit flinke winsten. Waarom bouwen ze geen reserves op? Daar zijn twee uiterst simpele antwoorden op: enerzijds blijkt dat tot 80% van de jaarlijkse winsten verdwijnt naar de directeuren en de aandeelhouders middels bonussen en dividenduitkeringen. Anderzijds willen diezelfde aandeelhouders dat de banken meer en meer winst maken; daarbij wil men dat alle risico’s genegeerd worden. Als je een grotere hefboom hebt, kan je met meer geld “spelen” en kan je hogere winsten behalen. En als het mis gaat, dan redt ome Bos of ome De Jager je toch wel. Dus mijn voorstel is om bij een bankencrash de directie en de aandeelhouders de tekorten aan te laten vullen middels het terugvorderen van dividenduitkeringen en bonussen. Zoniet, dan moet de overheid de bank gewoon laten vallen. Update: Middels Basel III wordt banken verplicht om minimaal 7% van de schulden als eigen vermogen aan te houden (hefboom van 14,3), maar het wordt gestaffeld ingevoerd tussen 2013 en 2018.

Doemscenario
Naast een snelle crash van de huizenmarkt, ontstaat er voor de Nederlandse banken ook een doemscenario zodra een groot deel van de bevolking het vertrouwen in de Euro verliest, en besluit om het geld op de bankrekeningen om te zetten in goud, zilver of in Zwitserse Franken of Dollars op buitenlandse bankrekeningen. Nederland bevindt zich dan in no-time in de situatie waar Griekenland en Spanje zich nu in bevinden. Banken kunnen dan massaal insolvent worden en de banken met de kleinste liquiditeitsbuffers en de hoogste hefboomratio’s zullen dan als eerste in de problemen komen. De Nederlandse overheid zou dan op een gegeven moment geen keuze meer hebben dan de bankensector aan haar lot over te laten.  De Nederlandse bankensector is zo’n 2550 miljard euro groot, ruim viermaal het Nederlands BNP. Too Big To Bail! Very painful to fail!

P.S. Banken hebben overigens wel kapitaalbuffers om vooral bij bankruns de schok wat op te vangen. Zo moet een bank van de ECB minimaal 1% van de toevertrouwde middelen als reserve aanhouden, in de vorm van fysiek geld of als deposito bij de ECB. Rara, waarom is die eis per 2012 verlaagd, en nu een van de laagste ter wereld?

Een eigen vermogen dat negatief dreigt te raken, zal desalniettemin de rating van een bank flink doen dalen, waardoor de kapitaalbuffers ook als sneeuw voor de zon zullen verdampen. Tevens wordt de toegang tot de financiële markten flink beperkt. Dit is reeds zichtbaar bij Spaanse, Italiaanse, Ierse, Portugese en Griekse banken. Zij zijn de “paria-banken” geworden. Niemand, behalve Draghi met zijn LTRO, wil nog geld aan ze lenen. Zodra een bankrating te laag wordt (en die kan nooit hoger zijn dan de rating van het moederland), wordt het statutair voor veel banken verboden om geld aan de betreffende probleembank te lenen. De financiering van deze bank droogt dan razendsnel op.

Update maandag 11 juni, 17:00
Op Xandernieuws is te lezen dat een Italiaanse bank eind mei voor een maand een “Bank Holiday” ingelast heeft. Dit houdt in dat de bank de deuren gesloten heeft, en de toegang tot het (spaar)geld  van de Italiaanse burgers via de pinautomaten geblokkeerd heeft. Dit is gebeurd zonder enige aankondiging. N.B. door de kapitaalvlucht vanuit zuidelijke PIIGS landen naar de noordelijke Eurolanden, komen vooral Zuid-Europese banken in grote problemen, terwijl Noord-Europese banken (voornamelijk Duitsland en Zwitserland) meer toevertrouwde middelen tot hun beschikking krijgen. Ook hebben Noord-Europese landen nog volledig toegang tot de kapitaalmarkt (Nederland en Duitsland hebben nog steeds de AAA-rating), waardoor ze desnoods de banken nog zouden kunnen redden. Zuid-Europese landen zijn in de praktijk al afgesneden van de kapitaalmarkt met onhoudbare rentes van 6% en hoger op 10-jaars obligaties. Het risico op bankruns en bank holidays in Nederland is dus veel kleiner dan in de Zuid-Europese landen (maar geenszins uitgesloten).

Update 14 juni 2012:
Het artikel is inmiddels bijgewerkt i.v.m. enkele fouten in de berekeningen van de bankrun-resistenties. Er zal binnenkort een nieuw artikel verschijnen waarin ik de bankrun-resistentie van Nederlandse banken zal analyseren.

Bronnen jaarverslagen:
Dexia eind 2010
SNS eind 2011
ASN eind 2011
ABN Amro eind 2011
DSB eind 2008
Lehman Brothers eind 2007
ING eind 2011
Bankia maart 2011
Rabobank eind 2011
Friesland Bank eind 2010
Van Lanschot Bankiers eind 2011
Triodos eind 2011

 Interessant? Abonneer jezelf op de Realiteitsblog RSS Feed

This entry was posted in Economie/Crisis. Bookmark the permalink.

20 Responses to Wanneer gaat een bank nou failliet?

  1. Johan de Velde says:

    Een zeer goed stuk. Mijn waardering.
    Maar of een bankrun nooit zal gebeuren in ons land dat waag ik te betwijfelen.
    Xandernieuws.nl houd je trouwens goed op de hoogte van nieuws wat niet in de Nederlandse officiële media mag verschijnen. Maar wel wordt overgenomen ( na vertaling) door Xander.

  2. Pingback: Angstwekkende hefboom bij Nederlandse banken | Slim Beleggen

  3. Pingback: Problemen met het geldsysteem » Occupy Amsterdam

  4. Pingback: Nederlands gezin daagt bankensysteem uit » Occupy Amsterdam

  5. Pingback: Hoe eerlijk is ons huidige economische systeem eigenlijk? - BLOGtens.nl

  6. Bas says:

    Goed verhaal!

    Ik zou graag zien dat je de eisen van de Zwitserse toezichthouder ook meeneemt.
    Die eisen zijn daar stevig aangetrokken toen UBS en CreditSuisse een beroep moesten doen op de overheid vanwege de Amerikaanse krediet crisis (ze hadden CDS’n).
    Ik meen dat ze een eigen vermogen van ~17% moeten aanhouden.

    UBS dreigde vanwege die eisen om te vertrekken uit Zwitserland omdat ze niet meer concurrerend zouden zijn. De regering aldaar heeft zich niet laten ringeloren en gezegd dat ze de kantoren zouden nationaliseren als UBS dat zou doen…

    Uiteindelijk is die hoge eigen vermogenseis nu een winstbron geworden voor hun banken omdat ze nu gelden als super-veilig en zoveel geld aangeboden krijgen dat ze vorig najaar negatieve rente aan hun spaarders gaven (namen dus geld..).
    Dit voorjaar stond de rente voor spaarders (ook Zwitserse) daar op 0%.
    Helaas heeft onze regering, in tegenstelling tot de Zwitserse, niets gedaan om een nieuwe banken crisis te voorkomen…

  7. Thijs says:

    Goed stuk; enige nuancering is wel op zijn plaats. Je stelt dat 80% van de winsten in de zakken van directeuren (bonussen) en aandeelhouders verdwijnt. Alsof dit per definitie iets slechts is. Dat vind ik persoonlijk wat populistisch.

    Allereerst de bonussen; Deze worden volgens mijvóór winsten betaald. Dit wordt (denk ik) als personeelskosten geboekt. Winst wordt na aftrek van kosten berekend. Hoe groot dit deel is, is niet helemaal duidelijk. Het lijkt me niet dat dit meer dan max. enkele procenten t.ov. de winst. Dit neemt niet weg dat het uitdelen van miljoenen bonussen aan bestuurders van een slecht presterende bank moreel onjuist is.

    Dan de aandeelhouders; Als aandeelhouder investeer je geld en verwacht je hier een bepaald rendement op. Dit rendement kan groei van de waarde zijn en/of uitkering van dividend. Dat een (lange termijn) aandeelhouder dividend wil is niet zo gek, hij wil immers rendement uit zijn investering zien. Net als een ondernemer winst uit ‘zijn’ onderneming wil trekken
    Deze aandeelhouders zijn ook voor een belangrijk deel onze pensioen- en beleggingsfondsen en niet alleen grijpgrage graaiers zoals enkele politici willen doen voorkomen. Als zij geen rendement op hun beleggingen zien kunnen is dit negatief voor onze pensioenen en allerlei andere financiële producten.

    En de bron voor de afschrijvingen, de lastige huizenmarkten, zijn natuurlijk ook niet louter de schuld van de banken. In goede tijden was het voor onze sociaal-democratische politici ook wel makkelijk dat hun economieën zo hard groeiden met deze ongecontroleerde groei. Zo hoefden zij het niet te nauw te nemen met de staatsfinanciën en konden ze allerlei populaire maatregelen nemen welke nu onbetaalbaar blijken. Iets doen aan de groeiende bubble onder onze huizenmarkt wilde niemand, van links tot rechts. Socialisten en liberalen. Dat was immers iets voor de lange termijn. Met een verkiezingshorizon van 4 jaar niet zo interessant…

    • Jan says:

      Kom op zeg, jaar in jaar uit miljarden winst pakken en je verrijken via een systeem wat mensen uitbuit is wel degelijk slecht te noemen. Omdat het kan, wil nog niet zeggen dat je het ook moet doen. Er bestaat zoiets als ethiek en die is in de bankaire sector volledig zoek geraakt. Hoeveel geld heeft een mens nodig ?

  8. j van t hoff says:

    Lees uw stukken met grote belangstelling.
    Vraag: Als alternatief voor het openen van een rekening in Zwitserland, kan ik ook een vreemde-valuta-rekening nemen bij een broker (Binck, Interactive, Saxo) Het geld staat op een bewaarrekening en maakt geen deel uit van de bankbalans. Bij een failissement is je kapitaal veilig. Of zie ik dat verkeerd?

    • Ed says:

      Bedankt voor je compliment en je feedback.

      In theorie is dat wel een alternatief inderdaad. Daarbij zou ik wel goed opletten of het geld uiteindelijk bij een Nederlandse bank staat.
      Zo zijn bijvoorbeeld Traders Only en Lynx eigenlijk slechts Nederlandse handelsnamen van Interactive Brokers, een zeer goed lopend Amerikaans bedrijf. Het geld wordt gespreid over de grote Amerikaanse banken, maar dat zijn precies de banken die failliet zouden kunnen gaan zodra de Credit Default Swap-bom ploft. Zie http://www.realiteitsblog.nl/economie_crisis/als-griekenland-failliet-gaat-komen-vooral-amerikaanse-banken-in-problemen/ .
      Ook is het zo dat er inmiddels al twee grote brokers failliet zijn gegaan in de V.S. en dat de regulerende instanties niets blijken te doen om uw geld te beschermen tegen wanbeheer. Zie MF Global, en recent ook PFG, waar beleggers naar tientallen procenten van hun geld konden fluiten. Zie http://www.zerohedge.com/category/tags/mf-global voor meer info.
      Garanties zoals volledige segregatie van je rekening blijken in de praktijk gebakken lucht, want het wordt niet gecontroleerd en gehandhaaft. Bij een faillisement ben je toch echt je geld kwijt. Ook garanties in de vorm van verzekeringen bij grote verzekeringsclubs zullen zodra er echt grote financiele ellende ontstaat, nutteloos blijken. Zie b.v. de verzekeraar AIG toen Lehman Brothers plofte. Die was in no-time failliet.

      Het is in ieder geval beter om het geld bij een Nederlandse bank te stallen, dan heb je in ieder geval tot 100.000 euro het depositogarantiestelsel. Dat kan dus ook evt. indirect via een broker; wel goed controleren of het geld echt het depositogarantiestelsel valt. Maar….

      Als The Shit Hits The Fan, als er echt grote chaos ontstaat, dan kan die maand dat je moet wachten op je geld (garantiestelsel) funest zijn. In de tussentijd kan je b.v. de waarde van je investeringen zien dalen zonder dat je verder kunt traden. Ook is het in diverse landen al eens gebeurt dat vreemde valuta’s in een klap omgezet worden naar de valuta van het land. Zie b.v. Argentinie waar de Dollarrekeningen bij de Argentijnse banken 1-op-1 omgezet werden naar Peso’s die vervolgens 75% van aan waarde verloor.

      Vandaar dat ik dus zelf ben gaan zoeken naar een bank die buiten de Eurozone ligt en waarvan de jaarbalans er extreem goed en vertrouwenwekkend uitziet. De bankenregulering in Zwitserland is ook nog eens een stuk strenger dan in de meeste andere landen. Bij de door mij geselecteerde bank is het risico op omvallen uiterst klein in vergelijking met alle Nederlandse banken en het zou goed kunnen dat er wereldwijd geen veiligere bank te vinden is. De veiligheidsmarges zijn dermate groot dat die van alle Nederlandse banken verbleken in vergelijking. Maarja, nu wordt het een reclamepraatje ;-) .

      Kort samengevat: Een vreemde valutarekening bij een Nederlandse broker, met een Nederlands moederbedrijf waarbij het geld op een Nederlandse bankrekening met depositogarantiestelsel komt te staan, is een alternatief. Kies de bank met de beste veiligheidsmarges (jaarverslagen analyseren) en besef dat de vertraging m.b.t. uitbetalen van het depositogarantiestelsel funest kan blijken. En dat er andere potentiële risico’s kleven aan een rekening binnen de Eurozone. Ik heb snel de balans van Binck Bank bekeken en die ziet er goed uit, met een hefboom ratio vergelijkbaar met die van Triodos Bank.

  9. Pingback: Nederlands gezin daagt bankensysteem uit, deel II » Occupy Amsterdam

  10. Jan-Hendrik says:

    Interessant stuk, maar wat als de banken dat failliet gaan? Ik ben geen kenner, maar heb begrepen dat je dan goud of zilver moet hebben?

    Ik ben van plan te kopen en heb http://www.dutchbullion.nl of ww.goudmarkt.nl op het oog. Hebben jullie ook ervaringen met deze bedrijven?

  11. Pingback: De ECB en de FED: twee wegen, één doel | Lang Leve Europa!

  12. Pingback: Wanneer gaat een bank nou failliet? | Lang Leve Europa!

  13. Leonie says:

    Interessant om te lezen en zo eindelijk wat meer te begrijpen van het failliet kunnen gaan van banken en ook van landen.
    Heb er wel een paar vragen bij die ik graag beantwoord zou zien:
    – midden in het stuk kom ik een advertentie tegen om een bankrekening in Zwitserland te openen. Is het hebben van een zwitserse bankrekening dan zo veel veiliger dan in NL? Wat doen ze dan in zwitserland anders en -indien dat iets positiefs is- waarom kunnen andere landen dan niet hetzelfde beleid hebben?
    – vandaag net het bericht dat de sns staatsbank is geworden. Reden dat de bank failliet zou gaan is dat er tussen 2006 en 2009 slechts 3 mensen werkzaam waren op de meest risicovolle afdeling. Pas in 2009 zag men hier de problemen van in en werden er 75 man extra aangenomen. Waarom pas zo laat? Kon nou echt niemand eerder bedenken dat 3 man op zo’n afdeling nogal een groot risico is? En dan zeggen ze dat de bank niet op omvallen stond vanwege wanbeleid…..??
    – vandaag redt onze overheid dus onze sns bank. Met +/- 9 miljard aan investeringen. Als wij zoveel moeten investeren om onze eigen bank te redden, en dat ook doen, ondanks dat mijns inziens veel eerder ingegrepen had kunnen worden door beter toezicht en het tijdig aannemen van meer personeel, wie zijn wij dan dat we net zo makkelijk evenveel of nog meer miljarden uitlenen aan failliete landen als Griekenland en nu -bijna- Cyprus? De oorzaak waarom bijvoorbeeld een land als Cyprus nu failliet dreigt te gaan, wordt amper bekend gemaakt. Maar de overheid verwacht wel dat wij als burgers er aan mee betalen door hogere belastingen of kortingen op pensioen. En dat puur omdat er bij de banken mensen zitten die alleen geld ruiken, risico’s negeren of simpelweg niet capabel genoeg zijn om deze in te schatten?
    Laat de volgende bank maar ploffen, laat inderdaad de directie als eerste maar eens wat inleveren. Iemand die van een pensioentje nog een leuk leven wil hebben kan dat straks niet meer terwijl de bankdirecteur in plaats van tonnen per jaar dan nog 1 ton over zou houden? Pak het geld daar weg waar het niet hoort, en los dan eerst dit soort situaties in eigen land op voordat we andere landen het idee geven dat het niet uitmaakt waardoor je failliet zou gaan en dat het altijd wel weer opgelost wordt!

    Ben benieuwd naar reacties op mijn vragen en mening. Alvast mijn dank!

  14. Pingback: Val Laikibank: Had je maar het jaarverslag moeten lezen | Realiteitsblog

  15. Pingback: Hoe veilig is je geld met het depositogarantiestelsel? | Realiteitsblog

  16. Nathan says:

    Bedankt voor de blog. Eindelijk wat duidelijk info over dit subject.

  17. Pingback: Hoe eerlijk is ons huidige economische systeem eigenlijk?

  18. Edwin Gijsen says:

    Prima stuk. Wat ik mis is de optie: geen staatssteun. Wat is dan de prognose wat er gebeurt voor de belastingbetaler, voor Jan met de Pet? Wat nu als de regering geen steun had gegeven aan ABN AMRO? Overigens wordt mijn loon uitbetaald door de bank van mijn werkgever ABN AMRO.
    Ik denk dat er een aantal (rijke)gedupeerde zullen zijn. Voor de NL bevolking zou het een zegen geweest zijn. Rotte appels dienen altijd verwijdert te worden (een rotte appel in de mand maakt het gave fruit te schand). ABN was eerst al rot, nog voor dat zij insolvent werd. Ice Save ging ook failliet; om nu te zeggen dat in ijsland hongersnood uitbrak……nou nee. Is toch goed uitgepakt. Greetings

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>