Valt de Euro in mei-juni of pakt Draghi nogmaals zijn toverstokje?

Draghi heeft een paar mooie tovertrucs uitgehaald in de afgelopen maanden. Feitelijk was (en is) de gehele bankensector in Europa failliet. De toestand van de gemiddelde Europese bank is alleszins vergelijkbaar met die van de Lehman Brothers, net voordat die omviel. Draghi toverde het wel voor elkaar; de banken staan nog steeds overeind, en daar verdient hij toch kudo’s voor. Maar nu de laatste ronde van geldcreatie al na een maand geen effect meer heeft, is de vraag of Draghi nog meer bazooka’s uit zijn hoge hoed kan toveren, want we staan aan de vooravond van een algehele systeemcrisis in de Eurozone.

Merkels vuist
Eind 2011 had ik me reeds ingegraven en me voorbereid op een grote crisis die zijn weerga niet zou kennen. De kans dat de ECB zeer zware maatregelen zou treffen om de crisis af te wenden was zeer klein, aangezien Merkel met haar vuist op tafel had geslagen: Geen geldcreatie, geen (hyper)inflatoire toestanden! Merkel deed dat met zo’n overtuigingskracht dat weinig mensen verwachtten dat ze Draghi direct daarna volledig vrij spel zou geven.

Draghi’s toverkunsten
Met de LTRO, Long Term Refinancing Operation, creëerde Draghi vrolijk een kleine 500 miljard euro en gaf die feitelijk aan de Zuid Europese banken, zodat die massaal Zuid Europese staatsobligaties op konden kopen. En het plannetje werkt goed uit; de rente op de betreffende staatsobligaties daalde snel. Beleggers en politici haalden opgelucht adem: de Eurocrisis was bezworen. Merkel deed alsof haar neus bloedde en besloot de andere kant op te kijken.

Eind februari was er echter nog een tweede LTRO ronde nodig. Nu ging het om 530 miljard euro. En weer waren de resultaten “positief”. De rente op de obligaties daalde nog verder, totdat het echt leek alsof er geen vuiltje meer aan de Europese lucht was. Merkel liep nu constant rond met de grootste oogkleppen die nog modieus verantwoord waren: Geldcreatie? Inflatie? Ich sehe nichts so gibt es nichts!

Aangezien de LTRO leningen een looptijd van drie jaar hebben, was menigeen in de veronderstelling dat de crisis zijn volgende hoofdstuk pas in 2015 zou opvoeren. Dat bleek al snel een waanidee. Begin april 2012. amper een maand na LTRO2, stegen de rentes van de Spaanse en Italiaanse obligaties snel en de effecten van beide LTRO rondes werden in korte tijd teniet gedaan.

Obligatierentes schieten weer omhoog
Beleggers en investeerders verliezen massaal het vertrouwen in de PIIGS-obligaties en de rentes benaderen de 6%. Zelfs de met gecreëerd geld volgestopte banken durven het niet meer aan hun geld in obligaties te steken. 6% rente is overigens zeer hoog. Voor een particulier met vaste baan die een mooi flatscreen wil kopen, is 6% rente voor consumptief krediet een schijntje, maar voor een land als Spanje dat eind 2012 een staatsschuld van 80% BNP heeft en dat een meervoud daarvan aan overige schulden heeft, en tevens een werkloosheidspercentage dat binnenkort de 25% overstijgt, is dat fataal. Reken over 2012 maar op een begrotingstekort van rond de 8%, ongeacht de aangekondigde pittige bezuinigingen.

Spanje zal dus 8% van het BNP bij moeten lenen, en tevens bijna 200 miljard euro aan obligaties moeten herfinancieren. Oftewel: oude obligaties tegen schappelijke rentepercentages worden afgelost en om die af te lossen moet extra geld bijgeleend worden, tegen genoemde 6% rente. Eind 2012 zal de staatsschuld voor zo’n 25 a 30% van het BNP bestaan uit leningen met 6% rente. Zodra uiteindelijk over de hele staatsschuld 6% rente betaald moet worden, zal alleen de rente al 6% van het BNP opslokken (bij schuld van 100% BNP). Bij een gemiddelde belastingdruk van zo’n 35%, betekent het dus dat 17% van de overheidsinkomsten direct naar rentevergoedingen vloeit.

Aangezien Spanje met een zeer hoog werkloosheidspercentage kampt, en de economie aan het krimpen is, zal het BNP dus ook dalen. Als percentage van het BNP worden de rentelasten dus hoger en hoger, tot je op een punt komt dat een land geen andere keuze meer heeft dan failliet te gaan. En dat is mijns inziens het voorland van Spanje, en op termijn ook van Italië en mogelijk zelfs Frankrijk. Portugal, België en Ierland laten we maar even buiten beschouwing, want het heeft geen enkele zin meer om die landen boven water te houden zodra een van de grote landen kopje onder gaat. Volgens Gonzalo Lira zal Spanje dit jaar nog uit de Euro stappen. Nog meer over Spanje.

Gaan Merkel en Draghi de Euro redden?
Alle ogen zijn dus weer op Draghi en Merkel gericht. Wat kunnen ze nog doen? Het ESM*** zal snel incapabel blijken als Spanje en/of Italië in de problemen komen. Merkel heeft een tijd terug al met nog grotere stelligheid gezegd dat Euro-obligaties volkomen uitgesloten zijn. Ik denk echter dat dat de enige manier is om het Eurocircus nog een tijdje te laten draaien. Als Merkel hiermee instemt, betekent het wel dat de rentelasten van Duitsland flink zullen stijgen. De Duitse, Finse en Nederlandse belastingbetalers gaan het flink in de portemonnee voelen als we koste wat koste de Eurozone overeind willen houden. De vraag is ook of er nog wel genoeg tijd is om Europese obligaties in het leven te roepen, want dat gaat niet zomaar van de een op de andere dag. Zonder een vorm van politieke unie zal dat onmogelijk worden. En een politieke unie ansich lijkt me ook tamelijk onmogelijk, of op zijn minst een kwestie van very wishful thinking.

In de Duitse politiek begint Merkel meer kritiek over zich heen te krijgen. Als ze nu toch zulke draconische maatregelen aan zou kondigen, zou dat desastreus zijn voor haar politieke carrière. Het zou in de volgende verkiezingen ook een nederlaag betekenen voor haar politieke partij, de CDU. Grondwettelijk kleven er ook veel haken en ogen aan het introduceren van Euro-obligaties. Dat zal op zijn minst niet zonder slag of stoot gaan.

Crash in mei-juni ** of later in 2012?
Dus ik ga me opnieuw voorbereiden op een flinke crash, maar deze keer houd ik er iets meer rekening mee dat Draghi toch iets nieuws in zijn hoge hoed vindt. Sim Sala Bim, en de Euro kan weer tijdje vooruit. Merkel zal dan weinig keus meer hebben dan vol schaamte alleen nog naar haar voeten te kijken. Hopelijk (*voor hem) gaat Draghi’s truc deze keer wel iets langer mee dan zijn laatste LTRO-spreuken/sprookjes.




* Voor het Europese volk zou het overigens het beste zijn als Draghi’s kaartenhuis in zou storten, en we zouden kunnen beginnen met de zeer pijnlijke wederopbouw van Europa, met onze voeten op de aarde en niet langer met onze neus in de (geld)hemel.

** Een datum plakken op een toekomstige gebeurtenis is zeer moeilijk. Mei/juni is voornamelijk gebaseerd op het feit dat de effecten van LTRO2 zeer snel uitgewerkt lijken te zijn, wat betreft de obligatierentes. Als Spanje uit de Euro stapt, dan is het sowieso over voor de Euro, maar dat zal eerder 2013 of najaar 2012 worden. Wat betreft mei/juni kunnen de volgende drie factoren een grote invloed op de ontwikkelingen hebben: Ierlands komende referendum (31 mei), de aanstaande Griekse verkiezingen (6 mei) en de Franse verkiezingen op 22 april en 6 mei.
Er is een reële kans dat Ierland tegen de EU begrotingsregels gaat stemmen. De Ierse bevolking is sterk gekant tegen Europese beïnvloeding van de politiek en de financiën. Een sterk Nee van Ierland zal het sentiment in de Eurozone negatief kunnen beïnvloeden. Bij de Griekse verkiezingen op 6 mei is er een grote kans dat er een nationalistische partij gaat winnen die de door de EU opgelegde “Austerity” maatregelen terug zal willen draaien. Een volwaardig faillissement van Griekenland ligt dan in het verschiet, en zou mijns inziens verstandig zijn. Het Griekse volk staat bloot aan een humanitaire ramp, zonder enig positief vooruitzicht en een stijgende schuldenlast. Als het toch al zo slecht gaat, is het beter om maar de knoop door te hakken, bankroet te gaan, en dan van de grond af aan alles opnieuw op te bouwen. En de echte bom onder de Euro ligt in Frankrijk. Als de socialist François Hollande de verkiezingen wint, zal hij veel van de nieuwe fiscale en begrotingsregels ongedaan willen maken. Volgens de huidige peilingen zal Hollande in de tweede ronde winnen van Sarkozy. Uitgebreide uitleg is te vinden bij Gains Pains & Capital (11 april 2012). Graham Summers doorspekt zijn artikelen met aanbiedingen voor zijn diensten, maar de analyses zijn regelmatig interessant om te lezen. Het is wel fair op te merken dat hij al meerdere malen zijn voorspellingen verkeerd getimed heeft.

*** En het ESM dan?
Het ESM kan uiteraard tijdelijk de druk van de ketel halen. Spanje gaat dit jaar nog grote problemen krijgen met de herfinanciering van haar obligaties. Spanje zal een kleine 200 miljard euro op moeten halen bij de financiële markten om haar obligaties door te schuiven en om het begrotingstekort te financieren. Italië begint ook in de kritieke regionen van de obligatierentes te komen (5,48% momenteel). Deze twee landen dragen momenteel zeer veel geld bij aan het ESM, maar kunnen onmogelijk nog bijdragen als ze zelf hulp uit hetzelfde fonds nodig hebben. Netto betekent dit dat Duitsland en Nederland veel meer garanties zullen moeten geven voor het ESM. En tevens zal het ESM al in 2012 beginnen met incasseren vanuit de Duitse en Nederlandse staatskas, waardoor de staatsschuld van beide landen snel op zal lopen. Italië en Spanje zijn samen goed voor 200 miljard Euro aan garanties in het ESM. Als die 200 miljard wegvallen, dan zullen die gedragen moeten worden door de overige (nog) “sterke” schouders. Sterker nog: Zodra Italië, Spanje, Griekenland, Portugal, Ierland, Cyprus en Malta wegvallen, slaat het een krater van 260 miljard euro in het ESM. Duitsland zal netto even 110 miljard extra bij moeten leggen, Frankrijk 83 miljard (zeer twijfelachtig als Hollande de verkiezingen wint) en Nederland zo’n 23 miljard. Of de belastingbetalers, de burgers dit allemaal gaan pikken, is nog maar zeer de vraag. In een volgend artikel ga ik verder in op het op losse schroeven staande Europese Stabiliteits Mechanisme.


Zwitserse bankrekening openen?
Open een Zwitserse bankrekening voor slechts € 29,95 en u kunt direct aan de slag.
 

 Interessant? Abonneer jezelf op de Realiteitsblog RSS Feed

This entry was posted in Economie/Crisis. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>