Spanje: tijd voor de Peseta!

Spanje begint vaker in het nieuws te komen. De economische situatie verslechtert maandelijks, de werkloosheid neemt structureel toe. Kan Spanje nog ontsnappen aan een faillissement? In dit artikel ga ik in op de achtergronden van de Spaanse economie en belicht ik de kansen die Spanje heeft om er weer bovenop te komen.

Spaanse luchtballonnen
De situatie in Spanje is slechts zeer beperkt vergelijkbaar met die in Griekenland. De Spaanse staatsschuld is als percentage van het BNP vergelijkbaar met die van Nederland, en Europees gezien dus “netjes”. De werkelijke schulden liggen op een heel ander niveau en overstijgen gemakkelijk de 120% (*, zie onderaan artikel) van het BNP. Het probleem is dat er in de beginjaren van de Euro veel misgegaan is. Er werden gigantische luchtballonnen opgeblazen. De Spaanse economie begon overmatig op deze luchtballonnen in de huizensector te leunen. Er werden complete woonwijken uit de grond gestampt, waar de huizen nu voor 90% leeg staan. Een halve generatie jongeren besloot om goed geld te verdienen in de bouw en niet te gaan studeren.

The sky is the limit
De huizenprijzen stegen met een bizar tempo, waardoor huizeneigenaars de Euro’s flink lieten rollen. De Spanjaarden gingen massaal boven hun stand leven. Nieuwe (Duitse) auto’s, keukens en andere luxeproducten vlogen over de toonbank, tot genoegen van o.a. de Duitsers. Het BNP steeg dan ook flink. Sinds 2006/2007 zijn de luchtballonnen echter in hoog tempo aan het leeglopen. De banken die hoge hypotheken verstrekt hadden en grote bouwprojecten financierden zijn inmiddels feitelijk failliet. Alleen de LTRO leningen (lees: giften) van de ECB houdt ze nog overeind. Ook veel huiseigenaren zitten tot hun oren in de schulden omdat ze teveel –achteraf tijdelijke- overwaarde benut hebben.

Huizenprijzen hebben bodem nog lang niet bereikt
De hele bouwsector ligt op zijn gat, de huizenbezitters zitten op de blaren, de werkloosheid is zeer snel aan het toenemen. Mijn verwachting is dat de huizenprijzen nog flink door gaan dalen. Executieverkopen werden steeds uitgesteld door de banken. Die wilden de huizen gewoon tegen de oude prijs op de balans laten staan om hun zwakke positie te verhullen. Binnenkort zijn er geen uitwegen meer, en zal de huizenmarkt flinke klappen te incasseren krijgen, wat de economie nog verder zal verzwakken.

Spanje gaat snel richting onhoudbare werkloosheidspercentages
Even een sprongetje naar een ander land: In het crisisjaar 2001 was de werkloosheid in Argentinië gestegen tot 25% van de beroepsbevolking. In Spanje staat de teller momenteel reeds op 23%. Elke 1 a 2 maanden komt hier weer een procent bovenop. Onder de jeugd (tot 25 jaar) zit reeds ruim de helft (51%) van de jongens en meisjes thuis zonder werk. Argentinië begon pas langzaam uit het dal te klimmen toen het failliet ging en de Peso geherwaardeerd werd. Pas toen ging de werkloosheid weer omlaag na jaren van stijging. Door de veel lagere waardering van de munt nam de concurrentiepositie sterk toe. Inmiddels is de werkloosheid gedaald tot ruim onder de 10%. Ook groeit de economie jaarlijks met bijna 10%.

Zolang Spanje in de Euro blijft, zal de situatie verder verslechteren
Mijn verwachting is dat de situatie in Spanje slechter en slechter zal worden en dat de 25% werkloosheid nog in 2012 geslecht zal gaan worden. Zeker nu de regering Rajoy met fikse bezuinigingen en belastingverhogingen komt, zullen nog veel meer bedrijven mensen moeten ontslaan en/of failliet gaan. Dit veroorzaakt een kettingreactie aangezien het gemiddeld vrij besteedbaar inkomen verder daalt en de economie verder zal krimpen. Mensen gaan nog minder uitgeven, nog meer ontslagen, nog meer faillissementen, etc, etc. Een vicieuze cirkel die Rajoy tot pijnlijke conclusies en maatregelen zal dwingen.

Demonstraties worden intenser, reactie politie wordt extremer
Bij de stakingen en bijbehorende demonstraties van afgelopen donderdag was er ineens een nieuw beeld zichtbaar. Waar de demonstraties voorheen gemoedelijk waren en het politieoptreden mild, waren de bebloede hoofden nu ineens talrijk. De onrust en de onvrede onder de (jeugd)bevolking groeien snel en kunnen binnenkort Griekse proporties aannemen, wat de economie nog verdere schade zal toebrengen. Elke gestaakte dag doet het BNP namelijk direct dalen. En dat doet de schuld en het begrotingstekort, uitgedrukt als percentage van het BNP, weer stijgen.

Spanje heeft een grote reset-knop nodig
Als Spanje uit de Euro zou stappen, en zowel de staatsschuld en de bredere overheidsschulden (gemeentes, provincies, etc) af gaat schrijven, kan Spanje weer de goede kant op, net zoals Argentinië in 2001 deed. Door de hoge private schulden is de situatie helaas nog complexer. De meeste Spaanse banken zijn inmiddels al failliet en worden slechts door de LTRO boven water gehouden. Er zal gigantisch op de huizen afgeschreven moeten worden en de nieuwe Peseta zal flink moeten devalueren t.o.v. de Euro. Als de overheid vervolgens flinke hervormingen doorvoert, kan de economie weer uit het slop komen. Vooral op het gebied van de regels en kosten van “autonomos” (zelfstandigen), maar ook bij de “Sociedades Limitadas” (b.v.’s) is er veel meer dynamiek nodig en kan Spanje een groot voorbeeld aan het Nederlandse systeem nemen. Verplichte hoge sociale verzekeringen van 250 euro per maand en hoge accountantskosten maken het te moeilijk een bedrijf te starten. Belastingcontroles moeten ook sterk opgevoerd worden, want de mate waarin BTW en inkomstenbelasting ontdoken worden, is schrikbarend.

Euro(pa) gedoemd
Als Spanje deze gewaagde stap neemt, zal de Euro gedoemd zijn en zal er een schokgolf van faillissementen door Euroland gaan. Credit Default Swaps zullen massaal geactiveerd worden. “Vrijwillige” afschrijvingen, zo hebben de heren politici uit Europa beloofd, zullen namelijk nooit meer gevraagd (lees: afgedwongen) worden. Paniek zal een flinke tijd overheersen. Niet alleen de Spaanse overheid, maar ook de deeloverheden (provincies, gemeentes) en vele banken zullen failliet gaan. Italië zal snel het Spaanse pad volgen, net als uiteraard Portugal. België en Frankrijk zijn dan de volgende landen die de handdoek in de ring zullen moeten gooien. Een “reset” van Spanje zal dus leiden tot een algeheel Europees “reset”, met zeer grote wereldwijde schade op de korte termijn, maar op de langere termijn hopelijk een wat rooskleurigere toekomst. Europa zal echter nooit meer hetzelfde zijn. De criminaliteit zal veel grotere vormen aannemen en de ervaring leert dat deze niet snel afneemt, ook al zet de economische groei weer in. De levenskwaliteit zal sterk afnemen en de luxe die we nu gewend zijn, zal ook verleden tijd zijn. Ook is er de griezelige mogelijkheid dat we in een derde wereldoorlog terecht kunnen komen. Landen in het nauw kunnen rare sprongen maken, en zodra Europa onderuit gaat, zullen vele machtige landen zich genoodzaakt voelen tot deze “interessante” sprongetjes.

Zachte oplossingen bestaan niet meer
De trajecten die Draghi (ECB), Bernanke (Federal Reserve) en de ministers van de EU-landen (ESM/EFSF, etc.) ingezet hebben, zijn gedoemd te mislukken en kunnen slechts als tijdrekken beschouwd worden. Landen als Spanje en Italie zijn niet te redden met een paar miljardjes hier en wat “vrijwillige” afschrijvingen daar. It’s the End of Europe as we know it. Des te sneller we dit onder ogen zien en hiernaar handelen, des te beter. Als we Draghi en co. nog een tijdje hun gang laten gaan, zal de uiteindelijke chaos alleen nog vele malen groter worden. Het is tijd om de bijl erbij te pakken en het flesje glijmiddel (met liquide euro’s) eindelijk eens in de kast terug te zetten.

Nog wat interessante informatie over Spanje
Wikipedia: Gat tussen overheidsuitgaven en overheidsinkomsten maar liefst 650-515 = 135 miljard euro
Geen babyboom na tweede wereldoorlog, maar in periode 1960-1980. Daarna snelle vergrijzing, aangezien er slechts 1,5 kind per moeder geboren wordt sinds 1980.
Pensioensysteem Spanje
Levensverwachting Spanje hoger (81,2 jaar) dan in Nederland (79,5 jaar).
Luchtballonnen: BNP Spanje verdubbelde tussen 1999 (677 miljard dollar) en 2007 (1361 miljard dollar), om daarna te stagneren, en in de komende jaren waarschijnlijk flink te dalen.
Werkloosheidspercentages Argentinie

(*) Toelichting op werkelijke schulden Spanje
In 2011 stond de staatsschuld als percentage van het BNP op zo’n 65%.
Om de werkelijke staatsschuld te bepalen moet echter gekeken worden naar het benodigde bedrag om alle Spaanse banken te redden, om alle uitkeringen te betalen en om alle deeloverheden (gemeentes en provincies) te redden. Daarnaast zal Spanje in een keiharde recessie terechtkomen, zeker nu er zo zwaar bezuinigd gaat worden. Het BNP zal flink dalen, terwijl de schulden flink doorstijgen. Zelfs na de bezuinigingen zal de schuld waarschijnlijk nog met zo’n 7% toenemen. Eind 2012 zal de “officiele” staatsschuld dicht bij de 80% beland zijn. Maar in werkelijkheid, alles bij elkaar opgeteld, is Spanje feitelijk al failliet en is de schuld ruim het dubbele van de huidige 65%.
Er zijn natuurlijk nog mogelijkheden om de boel te rekken. Zo is de Griekse centrale bank vrolijk Euro’s aan het bijdrukken, buiten de boekhouding van de ECB om. In Griekenland zijn de banken ook al failliet, mede door de grote uitstroom van kapitaal vanaf de spaarrekeningen. Dit gebeurt inmiddels ook in Spanje. De vindingrijkheid van de elite is groot, en met een beetje fantasie is het instorten van de Euro nog een jaar of zelfs twee uit te stellen, maar het gaat ergens ophouden. Ergens tussen de herfst van 2012 en eind 2014 is het basta, is mijn verwachting.


Zwitserse bankrekening openen?
Open een Zwitserse bankrekening voor slechts € 29,95 en u kunt direct aan de slag.
 

 Interessant? Abonneer jezelf op de Realiteitsblog RSS Feed

This entry was posted in Economie/Crisis. Bookmark the permalink.

3 Responses to Spanje: tijd voor de Peseta!

  1. Bart Jefferson says:

    Het zal de houders van Spaanse obligaries net zo vergaan als ik met mijn Griekse:GEDWONGEN verliesname.Sterker nog vandaag nog afschrift van de bank gehad en ze nemen nog veel af van mijn gewone rekening.Uitleg:ze namen Op 28 maart 2012 al de voorheffing af van de intrest die ik ga krijgen in september mogelijks.Dus mensen opgelet met Spaanse,Portugese,Ierse,Belgische staatsobligaties want als het misgaat ben je niet enkel de helft van uw obligatiegeld kwijt maar plunderen ze ook nog uw lopende rekening(eigen revaring dus nu).Einde EU.

  2. Pingback: De opbouw naar de climax: Spanje « verhip

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>