Het ESM, een schokkende analyse

Wat behelst het ESM nou precies? Kan Nederland zonder goedkeuring verplicht worden toch meer dan 40 miljard euro in te brengen? Wie maken de beslissingen binnen het ESM?
Er circuleren veel vragen, meningen, artikelen en video’s over het ESM op het internet, maar het lijkt erop dat niemand echt precies weet wat er nu aan de hand is. In deze blogpost probeer ik de waas van onduidelijkheid en desinformatie die rond het ESM-verdrag hangt op te lossen. Daarbij zal ik de teksten van het originele ESM verdrag citeren en toelichten.

Het Europees Stabiliteits Mechanisme
Het ESM is een noodfonds dat uiteindelijk het oude EFSF noodfonds zal vervangen. In eerste instantie zou het fonds pas in 2013 tot stand komen, maar gezien de grote problemen in de Eurozone hebben de lidstaten besloten dit te vervroegen. De planning was dat het per 1 juli 2012 tot stand zal komen, maar dat is inmiddels uitgesteld naar 9 juli 2012.

Wijzigingen na Eurotop eind juni
Tijdens de EU-top eind juni zijn er belangrijke wijzigingen doorgevoerd. Zo zullen de kredieten die het ESM uitgeeft geen preferente status meer hebben, wat betekent dat bij een faillissement (land/bank) het ESM net zo behandeld zal worden als alle andere schuldeisers. Voorheen kreeg het ESM voorrang, maar dit werd door de financiële markten zo negatief opgepakt (bankensteun Spanje –> rente Spanje naar 7%) dat men dit teruggetrokken heeft. Anders zou het zo zijn dat des te meer hulp een land krijgt, des te kleiner de kans wordt dat investeerders hun geld terug krijgen, aangezien de ECB en het ESM voorrang zouden krijgen.

Daarnaast wil men dat het ESM ook direct banken kan redden en ook moet het ESM in staat gesteld worden om direct staatsobligaties op te kopen. Flinke wijzigingen en het is dan ook maar de vraag of alle lidstaten deze zullen accepteren voor 9 juli. Finland is alvast de eerste die daags na de Euro-top al wijzigingen wil in het EU-akkoord, inzake het ESM. Officieel zou het ESM nu opnieuw geratificeerd moeten worden, aldus het FD. Zeer diplomatiek wrijft Van Rompuy het er nog maar eens in: kleine landen hebben niets te zeggen (zie details verderop in deze blogpost).

Hoe groot is het ESM?
Het aandelenkapitaal van het ESM is € 700.000.000.000, oftewel zo’n 130% van het Nederlandse BNP. De Europese lidstaten die meedoen aan het ESM staan gezamenlijk garant voor dit bedrag. Nederland zal in de loop van maximaal vijf jaar (versneld in geval van nood) 4,6 miljard in het fonds storten en zal daarnaast voor nog eens 35,5 miljard euro garant staan. Om het verdrag beter te snappen is het goed om hier de term “geautoriseerd kapitaal” te introduceren. Dat gaat om die 700 miljard euro, waarvan Nederland dus voor 40 miljard garant staat. Het ESM kan 6,6x het volgestorte kapitaal uitlenen, waarbij er dus een dekking is van 15%. Zodra alle landen hun deel (voor NL dus 4,6 miljard) volgestort hebben, kan voor 500 miljard euro uitgeleend worden door het ESM. Als het geautoriseerde kapitaal volledig volgestort wordt (voor NL 40 miljard), dan zal de leencapaciteit kunnen stijgen naar zo’n 4500 miljard euro.

Wie maken de beslissingen bij het ESM?
Er wordt een “board of governors” aangesteld, die bestaat uit de ministers van financiën van de deelnemende 17 lidstaten. Deze raad van gouverneurs neemt alle beslissingen. De belangrijkste beslissingen worden in normale situaties dan en slechts dan genomen als er een unanieme overeenstemming is. Namens Nederland zit Jan Kees de Jager in deze raad van bestuur. Onder artikel 5 lid 6 worden van (a) tot (m) de beslissingen toegelicht die alleen genomen mogen worden met unanimiteit; oftewel iedereen heeft veto, zelfs de kleinste landen. Zolang de Jager dus loyaal is aan Nederland, zal Nederland inspraak hebben op:

  • het uitgeven van nieuwe aandelen (b)
  • het opvragen/volstorten van extra kapitaal van de lidstaten, binnen het geautoriseerde kapitaal (c)
  • het verhogen van het geautoriseerde kapitaal en het maximale leenvolume van het ESM (d)
  • het toekennen van ondersteuning c.q. hulp aan b.v. lidstaten (f)
  • het uitbreiden van de mogelijkheden van het ESM om financiele hulp te bieden (i)
  • het overbrengen van hulp van het EFSF-fonds naar het ESM (j)

Onder artikel 5 lid 7 volgt een lijst met beslissingen die genomen mogen worden als 80% (artikel 4 lid 5) van de gouverneurs instemt. Bij deze beslissingen heeft Nederland dus geen veto, maar Duitsland (27% stemrecht) en Frankrijk (20,4%) wel.
Ik benoem voor nu alleen het interessantste punt dat onder “qualified majority” besloten moet worden:

  • beslissingen over de manier waarop kredieten aan een ESM-lid geïnd kunnen worden; dit betekent dat Frankrijk en Duitsland nooit het mes op de keel gezet kan worden. Deze landen kunnen hun veto gebruiken als dingen niet gaan zoals zij dat wensen. Maar als de PIIGS-landen samenwerken komen ze ook makkelijk tot 20%. Italië 17,9%, Spanje 11,9%, Griekenland 2,8%, etc.

Uitzondering bij noodgevallen
Nu volgt echter een belangrijk addertje onder het Europese gras. In artikel 4 lid 4 wordt uitgelegd dat in het geval van een noodsituatie de eis van unanimiteit komt te vervallen. Beslissingen over noodsteun, waar dan voorheen volledige overeenstemming voor nodig was, zullen dan genomen kunnen worden met een meerderheid van slechts 85%. Dit betekent dat alle landen die een lager stemrecht hebben dan 15% hun veto-recht verliezen. In noodgevallen behouden alleen Duitsland, Frankrijk en Italië hun veto.

Zeer vage definitie van het begrip noodgeval
Of er sprake is van een noodgeval wordt bepaald door de ECB en “the Commission”, waarbij ik er maar even vanuit ga dat daar de Europese Commissie bedoeld wordt. De definitie van een “emergency” is tamelijk vaag. Het gaat om een situatie waarbij de ECB en de “commissie” beide concluderen dat het uitblijven van financiële steun de economische en financiële duurzaamheid/houdbaarheid van de eurozone kan bedreigen. U zult het met mij eens zijn dat dit een tamelijk losse definitie is die veel te snel toepasbaar is.

Veto-recht kleine, rijke landen in de praktijk afwezig
Het veto-recht van belangrijke geldschieters binnen het ESM is dus uiterst gemakkelijk af te nemen. Sterker nog: ook al zouden de landen eerst hun veto-recht gebruiken om een hulpplan te blokkeren, dan zouden ze later alsnog gedwongen mee moeten doen. Voorbeeld: Stel, Bankia komt over drie weken met nieuwe cijfers naar buiten en de directie meldt dat ze snel 40 miljard euro nodig hebben. Nederland en Finland vinden dat geen goed plan en blokkeren middels hun veto de steun. Het is dan slechts een kwestie van wachten tot Bankia in acute problemen komt, en voilà, er is ineens sprake van een “noodsituatie”. Nederland (5,7%) en Finland (1,7%) hebben samen slechts 7,5% in de pap te brokkelen, dus in de praktijk hebben beide landen vanaf dat moment niks meer in te brengen over wat er met hun zuurverdiende belastinggeld gebeurt. Zelfs als Oostenrijk (2,8%), België (3,5%) en Luxemburg (0,25%) zich achter de protesterende landen scharen, beschikken ze nog niet over de 15% die nodig is om het plan te blokkeren (samen slechts 14%). Van de rest van de landen (buiten Duitsland) is weinig weerstand te verwachten, omdat zij ook in de rij staan om gered te worden bij hun eigen noodsituaties. De rijkere Europese landen hebben dus hun lot in de handen van Duitsland gelegd. En we weten inmiddels hoe sterk Merkel in haar schoenen staat als Rajoy en Monti hun verhaal doen.

Alle rijke landen leggen hun lot in handen van Duitsland
Als Schäuble (min. financiën Duitsland en ESM gouverneur namens Duitsland) een noodplan goedkeurt, dan klappen de PFIIGS-landen in hun handen en kan noodplan na noodplan uitgevoerd worden. In de praktijk betekent dit dat alle plannen voor noodhulp genomen kunnen worden zonder goedkeuring van Nederland, België, Oostenrijk, Finland en Luxemburg. Een applausje voor jezelf, zou meneer Cactus gezegd hebben tegen al die parlementsleden in de betreffende landen die hun soevereiniteit uit handen hebben gegeven, omdat ze het vertikten even het ESM-verslag er op na te slaan. Schandalig! VVD, D66, CDA, PvdA, Groen Links: jullie tweede- en eerste kamerleden zijn in mijn ogen allemaal zonder uitzondering Landverraders! Ik verklaar jullie bij deze totaal incompetent om ons land te besturen. Incompetent als gevolg van naïviteit en luiheid om even zelf een verdrag na te lezen. Of het is zelfs nog erger, en jullie hebben willens en wetens ons zelfbeschikkingsrecht, onze soevereiniteit opgegeven en de sleutel tot ons belastinggeld afgegeven.

Beperking 40 miljard niet correct
Om het geautoriseerde kapitaal te verhogen tot boven de 40 miljard, zal er een unanieme beslissing genomen moeten worden, waarbij De Jager dus in zal moeten stemmen. Aannemende dat hij zijn poot stijf houdt, zou dit goed kunnen gaan, maar als hij toch “Ja” zegt, dan zit Nederland eraan vast en kunnen we De Jager dankzij zijn onschendbaarheid (als zijnde ESM-gouverneur) slechts naar huis sturen met een motie van wantrouwen. Nederland zit dan echter met de gebakken peren. We zijn dus afhankelijk van de ethiek van De Jager en moeten hopen dat hij niet omgekocht c.q. gechanteerd gaat worden om voor Nederland zeer ongunstige beslissingen te nemen. Het is op zijn minst onverstandig om het lot van Nederland in de handen van één onschendbare man te leggen en zodoende het parlement volledig te omzeilen.

Daarnaast is het zo dat volgens artikel 9 punt 2 de raad van gouverneurs met een meerderheid van slechts 51% mag besluiten om het volgestorte deel (in eerste instantie de 4,6 miljard) weer aan te vullen nadat er verliezen opgetreden zijn. Aangezien verliezen op steunoperaties aannemelijk zijn, kan dit oneindig gebeuren en is het uiteindelijke bedrag dat Nederland kwijt kan zijn ook oneindig.
Tenslotte volgt uit artikel 25 lid 2 dat de 40 miljard overstegen kan worden wanneer een ander ESM-lid verzuimt haar volstortverplichtingen na te komen.

Het ESM staat verder vol met zeer twijfelachtige zaken zoals onschendbaarheid van de gouverneurs en de overige werknemers, vergoedingsstructuren waar de gouverneurs zelf over kunnen beslissen; alsof ministers in hun eigen land al niet voldoende verdienen. Maar de belangrijkste punten zijn hierboven uitvoerig toegelicht.

Stemadvies
Tegen mijn eigen verwachting ga ik toch een stemadvies uitbrengen. Wil je dat er geen Nederlands belastinggeld meer vloeit naar wankelende, onethisch handelende banken, en wil je dat Nederland haar zelfbeschikkingsrecht behoudt, stem dan a.s. 12 september op een partij die tegen het ESM is. Dat zijn: SP, PVV, Christen Unie, de nieuwe partij SOPN (interessante, baanbrekende ideeën), SGP, DPK, Libertarische partij, 50plus en de Partij voor de Dieren. De links verwijzen naar de partijstandpunten over het ESM.


Zwitserse bankrekening openen?
Open een Zwitserse bankrekening voor slechts € 29,95 en u kunt direct aan de slag.
 

Interessante achtergrondinformatie:
Next checkt: ‘Nederland geeft het ESM een blanco cheque’
RTLZ: ESM: de aap komt uit de mouw, we hebben niets te zeggen
Gezaghebbende Duitse econoom noemt ESM ‘hoogverraad’ aan het volk

Op de hoogte blijven rondom het ESM:
Financieel blog van Ad Broere

 

 Interessant? Abonneer jezelf op de Realiteitsblog RSS Feed

This entry was posted in Economie/Crisis. Bookmark the permalink.

One Response to Het ESM, een schokkende analyse

  1. Pingback: Het ESM, een schokkende analyse | Bewust Nieuws

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>